W trakcie ósmej edycji Defence24Days, drugiej co do ważności konferencji dotyczącej modernizacji i wyzwań stojących przed Siłami Zbrojnymi RP, minister ON, wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz ogłosił o zwiększeniu polskiego kontyngentu na Łotwie oraz o opracowaniu wspólnego polsko-słowackiego projektu wieżowego związanego z nowym bwp Borsuk. Podpisano także umowę na serwis silników turbinowych dla czołgów M1.
W trakcie trwających 6 i 7 maja Defence24 Days-D24D ofertę prezentuje 120 wystawców sprzętu wojskowego, wyposażenia i technologii zarówno z Polski, jak i z zagranicy. Prowadzone są także rozmowy o współpracy zarówno firm, jak i międzypaństwowej, m.in. Polski i Słowacji.
Jak stwierdził otwierający imprezę Piotr Małecki, prezes zarządu Defence24, kwestia bezpieczeństwa Europy staje się obecnie rozstrzygająca i trafia do obiegu społecznego, gdzie wywołuje często gorące dyskusje nie będąc już tematem niszowym dla wojskowych czy ekspertów. Jak zauważył, „bezpieczeństwo stało się podstawowym warunkiem funkcjonowania państwa, gospodarki, samorządów, infrastruktury i codziennego życia obywateli”.
Te same twierdzenia przewijały się przez główną dyskusję panelową D24D dotyczącą bezpieczeństwa państw północnowschodniej flanki NATO, w której udział wzięli wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz oraz ministrowie obrony Słowacji – Robert Kaliňák, Estonii – Hanno Pevkur oraz Łotwy – Andris Sprūds.
W trakcie dyskusji ze strony ministra obrony Estonii padły stwierdzenia, że poza utrzymaniem jedności zarówno w obrębie NATO, jak i państw Morza Bałtyckiego, konieczne jest wypracowanie takiej współpracy, która składałaby się z trzech filarów. Pierwszym z nich miałaby by współpraca polityczna, drugim – wojskowa, trzecim zaś – przemysłowa.
„Widzimy, że każdy stara się działać na swój rachunek wspierając swój przemysł. To powinno się zmienić, że wszyscy działamy na rzecz bezpieczeństwa Europy. Naszym wyzwaniem jest, jak podejmować dobre decyzje, co kupować dla wojska. Technologie się zmieniają bardzo szybko i właściwe wydatkowanie pieniędzy na właściwe projekty jest dziś mocno problematyczne” – stwierdził Hanno Pevkur.
Nawiązując do drugiego z filarów ministra Pevkura minister obrony Słowacji zauważył, że kraj ten chce w 2027 roku wziąć udział po raz pierwszy w misji Air Policing nad państwami bałtyckimi „z naszymi nowymi F-16V”.
„Planujemy również skierować dwie baterie systemu przeciwlotniczego Barak jako element rotacyjnego systemu wzmacniającego bezpieczeństwo państw bałtyckich i wschodniej flanki” – dodał Robert Kaliňák.
Minister obrony Łotwy przypomniał, iż zagrożenie dla państw bałtyckich jest jasne – stanowi je Rosja.
„Czujemy to zagrożenie, jest to naszym wspólnym modelem myślenia w Europie Środkowej i Północnej” – powiedział Andris Sprūds.
Wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz z kolei zauważył, że w tym przypadku „Polska pomoże jako lider w tej części Europy”.
„Andris wspomniał, że jesteśmy na Łotwie i będzie nas tam coraz więcej, chcemy zwiększać naszą obecność” – dodał.
Istotnie, Polska na podstawie decyzji NATO z 2016 roku utrzymuje od 2017 roku na Łotwie obecność w ramach grupy batalionowej bojowej dowodzonej przez Kanadyjczyków. Jest do obecnie wydzielony pododdział Leopardów 2PL z własną logistyką. Słowa ministra potwierdzały nieoficjalne informacje – jakie krążyły od zimy w otoczeniu MON – że polska jednostka na Łotwie zwiększy liczebność, prawdopodobnie o pododdział zmechanizowany.
Ciekawe i znaczące były też inne wypowiedzi szefa MON na Defence24Days. Stwierdził on m.in., że Siły Zbrojne RP będą wdrażać „aktywnie” rozwiązania związane ze sztuczną inteligencją oraz że w najbliższych miesiącach wszystkie wolne środki zostaną przesunięte na zdolności kosmiczne, dronowe i związane właśnie z AI. Co prawda, jak wynika z obliczeń przedstawionych przez analityka budżetu MON, Tomasza Dmitruka, środków tych nie będzie zbyt wiele ze względu na wydatki związane z kredytami zawartymi przez obecny i poprzedni rząd na masywne zakupy sprzętu i uzbrojenia w USA i Korei Południowej.
Nawiązując do współpracy polsko-słowackiej, o której mowa była na panelu dyskusyjnym, Władysław Kosiniak-Kamysz ogłosił także o powstaniu „w najbliższym czasie” nowego wariantu bojowego wozu piechoty Borsuk. Ma on być uzbrojony w słowacką wieżę bezzałogową Turra 30, znaną już z różnych aplikacji na rynkach europejskich, oferowaną też do KTO Rosomak. Ma to zwiększyć szansę Borsuka na rynkach państw Europy, głównie Europy Południowej.
Warto też odnotować zawarcie w trakcie konferencji umowy Ministerstwa Aktywów Państwowych z Polską Grupą Zbrojeniową. Dotyczy ona budowy „Centrum Serwisowego Silników AGT1500” w Wojskowych Zakładach Lotniczych nr. 1 w Dęblinie. Jest to istotny fragment tworzenia centrum serwisowego czołgów M1A1FEP, M1A2SEPv3 oraz pomocniczych wozów remontowo-naprawczych, czołgów saperskich M1150 i mostów samobieżnych M1110 znajdujących się na wyposażeniu Wojsk Lądowych SZ RP. Wszystkie one są bowiem napędzane tymi silnikami turbinowymi, a umowa obejmuje remonty konserwacje AGT1500 w WZL nr 1 Dęblin.
