Polka dąży do niezależności finansowej, w wielu przypadkach jest lepiej wykształcona niż kolega z sąsiedniego biurka w pracy, ale zarabia mniej niż mężczyzna na porównywalnym stanowisku, zdecydowanie rzadziej zasiada w zarządach firm, ale ma też mniejsze długi. Coraz częściej też wybiera karierę, której nie wybrałyby jej babka czy matka – zostaje żołnierzem.
Dla polskich kobiet bardzo ważną rzeczą jest niezależność finansowa. Jak stwierdza badanie Mastercard, przed 24 rokiem życia aż 57% młodych Polek osiągnęło samodzielność finansową. Jako „niezależne finansowo” określało się 80% respondentek zbadanych przez Mastercard, przy czym 82% z nich stwierdziło, że takie poczucie daje im możliwość zarabiania własnych pieniędzy. Dodatkowo 26% przyznało, że w poczuciu finansowej niezależności utwierdza je posiadanie własnych oszczędności oraz używanie aplikacji do zarządzania finansami (11%). Z kolei 20%, które nie czuje się niezależne finansowo, ma problemy z niewystarczającymi zarobkami, przez co musi liczyć na wsparcie innych (47%).
Polki nie różnią się tutaj zbytnio od innych młodych Europejek – dla 65% z nich (i dla 70% kobiet zamieszkałych w którymś z krajów Europy), uzyskanie niezależności finansowej to jedna z głównych aspiracji życiowych, przy czym 92% z nich podejmuje aktywne działania, by ten cel osiągnąć (takie same działania podejmuje 94% Europejek). Mimo tego aż 44% Polek uważa, że mężczyźni mają większą niezależność finansową niż kobiety. Najważniejszymi powodami takiego stanu rzeczy jest konieczność godzenia obowiązków zawodowych z domowymi (57%) i nierówności w zarobkach (54%). W Europie tak samo uważa co druga Europejka (51%) i potwierdzają to raporty Eurostatu, bo według danych z 2014 r. kobiety w Unii Europejskiej zarabiały średnio o 14% mniej niż mężczyźni pracując na tych samych lub porównywalnych stanowiskach.
Jak powiedziała Daria Auguścik, dyrektorka ds. rozwoju biznesu e-commerce w Mastercard, komentując wyniki ankiety, Polkom nie jest łatwo osiągnąć niezależność finansową, choć bardzo tego pragną.
– Niepokojące jest, że wiele kobiet w trudnej sytuacji materialnej nie widzi perspektyw na zmianę – ponad 64% ankietowanych Polek, które nie czują się samodzielne finansowo uważa, że nie osiągną niezależności także w przyszłości – stwierdziła Auguścik.
Korespondują z tym wyniki badań Quality Watch dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor. Polska kobieta żyje według nich skromniej niż mężczyzna (20% do 17%), niemal na równi z mężczyznami martwi się o pieniądze (28% do 30%) i zbyt niskie zarobki (26% wobec 22%). Częściej ma też na utrzymaniu dzieci (36% do 32%), ale potrafi narzucić sobie reżim wydatków. Zdecydowanie rzadziej niż mężczyźni wpada w spiralę zadłużenia, a suma zaległości polskich kobiet – 25 mld zł – jest dwukrotnie mniejsza niż zaległości mężczyzn (53,8 mld zł).
W dodatku Polka mniej zarabia, ma niższą emeryturę, bo kumulują się efekty niższej płacy, urlopów wychowawczych i niższego wieku emerytalnego, często samotnego wychowania dzieci. Efektem są problemy finansowe dla niemal połowy z nich (mężczyźni – 43%). Bogatych kobiet, czyli takich które stać na wszystko, też jest mniej niż mężczyzn (28% do 32%).
Za to kiedy przychodzi do zaległości, widać zupełnie inny obraz. W badaniu Quality Watch jako zaległości określa się nie opłacane przez co najmniej 30 dni raty kredytu w kwocie minimum 200 zł, widoczne w BIK oraz według zgłoszonych do rejestru dłużników BIG InfoMonitor zaległości dotyczące m.in. nieuregulowanych rachunków za media, telefon, TV, czynsz, opłat za jazdę bez biletu czy kosztów sądowych.
Otóż niesolidnych dłużników jest w naszym kraju 2,7 mln, ale kobiet tylko 38%, czyli 1.024.445. Mężczyzn zaś o ponad 630 tys. więcej (1.655.628). Kiedy odjąć z tego niesolidnych „alimenciarzy” (288 tys., 95% to ojcowie), nadal kobiety są w znacznej mniejszości. Ich przeciętne zadłużenie też jest niższe, średnia wynosi 24 467 zł podczas gdy dla mężczyzn jest to 32 495 zł.
Według Sławomira Grzelczaka, prezesa BIG InfoMonitor, dzieje się tak dlatego, że lepiej zarabiający mężczyźni biorą na siebie większą część zobowiązań powstałych przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Ale też mężczyźni mają wyższą skłonność do ryzyka i wolniej podejmują działania, kiedy już pojawi się problem.
– Najlepiej było to widać w statystykach dotyczących upadłości konsumenckiej, gdzie przez pierwsze kwartały obowiązywania nowego prawa umożliwiającego skorzystanie z upadłości, większość ogłaszających bankructwo stanowiły panie. Mężczyznom trudniej przyznać się do porażki, a z tym kojarzą szukanie pomocy, nie wspominając o tak drastycznej opcji jak upadłość. Potwierdzają to zresztą realizowane dla nas badania, w których na pytanie: Co robisz w sytuacji pojawienia się poważnych problemów finansowych? Mężczyźni w większym stopniu niż kobiety skłonni są się przyznać, że nic i czekają, aż problem rozwiąże się sam. Deklaruje tak 6% respondentów wobec 3% respondentek” – stwierdza Sławomir Grzelak.
Polka jest często lepiej wykształcona niż kolega zza biurka obok. Jak stwierdzają dane GUS za 2021 r. 26,9% kobiet posiadało dyplom ukończenia studiów wyższych. W przypadku mężczyzn było to zaledwie 19%, a mimo to różnica w wynagrodzeniu na tym samym stanowisku wynosi 4,5%. Jest to niezły wskaźnik, bo lepszy niż dla Austrii, Niemiec, Francji, Łotwy czy Estonii, ale… to nieskorygowana luka płacowa.
– Ta skorygowana, uwzględniająca płace na podobnych stanowiskach i o podobnych kompetencjach, jest znacznie wyższa – według danych Instytutu Badań Strukturalnych wynosi pomiędzy 14% a 24% –stwierdza Agnieszka Mazurek-Szulim, manufacturing & supply chain manager, Wyser.
Ponad 942 tys. kobiet w Polsce prowadzi własną działalność gospodarczą. W polskim biznesie liczebnie dominują jednak mężczyźni. Dane Transparent Data pochodzące z lutego 2023 r. wykazują, że panowie prowadzą 1,8 mld działalności gospodarczych, 586 tys. z nich zasiada w zarządach spółek. Kobiet w nich jest zdecydowanie mniej – 194 tys., przy czym zarządy składające się z samych pań to ledwie 80,2 tys. firm. Przy czym zwykle chodzi o firmy założone i prowadzone przez kobiety… Całkowicie męskich zarządów jest za to 326 tys. Przy tym wszystkim, według badania Gi Group Holding, Polska znajduje się w czołówce krajów z najwyższym odsetkiem kobiet na stanowiskach managerskich, który wynosi aż 44%!
Co ciekawe, według badania „Rzetelna w biznesie” przeprowadzonego przez TGM Research na zlecenie Rzetelnej Firmy, management firm uważa, że to kobiety są bardziej uczciwe w relacjach handlowych, np. częściej potrafią przyznać się do błędu czy zwrócić kontrahentowi omyłkową nadpłatę.
Kobiety, zwłaszcza młode, jednak coraz częściej wybierają sobie tak karierę, jakiej nie wybrałyby ich matki czy babki – karierę wojskową. Według Ministerstwa Obrony Narodowej Według stanu na dzień 31.12.2021 r. w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej służbę wojskową pełniło 9 373 żołnierzy – kobiet, co stanowiło 8,3% stanu żołnierzy zawodowych. Z tego 16,4% (1534) pełniło służbę na stanowiskach dowódczych oraz kierowniczych na różnych szczeblach dowodzenia. Nie jest to wiele, za to spory procent pań, bo 17,68% służy w Wojskach Obrony Terytorialnej. Nie jest to co prawda dużo, ale jesteśmy w solidnej średniej armii NATO, gdzie procent kobiet waha się od 0,3% (Turcja) do 20% (USA). Co prawda armie z niskim procentem kobiet oferują im stanowiska pomocnicze poza strefami konfliktów, natomiast USA, Niemcy, Francja i Wielka Brytania oraz kraje skandynawskie i Polska pozwalają im na działania bojowe. 1 lipca 2022 r. najwięcej było wśród Polek służących w Siłach Zbrojnych podoficerów młodszych – 648 oraz podporuczników lub poruczników – 403, co wskazuje na młody wiek pań pełniących taką służbę. Ale też i 12 z nich miało już stopień pułkownika. Na razie żadna nie została generałem w Wojskach Operacyjnych, ale prawdopodobnie z czasem…
Czego redakcja ISBiznes.pl życzy z całego serca!
