Firma Meta, zarządzająca platformami Facebook i Instagram, zawarła przełomową ugodę w procesie ze Stanami w USA zgadzając się zapłacić do 18 mld dolarów i wprowadzić silniejsze środki bezpieczeństwa dzieci na swoich platformach. Ugoda kończy trwający od 2023 roku proces na podstawie pozwów poszczególnych Stanów dotyczący uzależnienia nastolatków od mediów społecznościowych.
Pierwsza części ugody obejmuje zgodę Mety by wypłacić około 16,7 mld dolarów dla 47 Stanów, w tym Waszyngtonu, Portoryko, Samoa Amerykańskiego i Marianów Północnych. Kolejna transza obejmuje 1,1 mld dolarów dla Nowego Jorku. W osobnych ugodach procesowych Kalifornia może otrzymać od 1,5 do 2,2 mld dolarów odszkodowania, zaś Teksas ponad 1 mld dolarów. Ugoda będzie wypłacana przez 10 lat. Przychody Meta w 2025 roku wyniosły 201 mld dolarów.
Dla części Stanów wypłaty Mety wzmocnią lokalny budżet, podczas gdy inne przeznaczą od razu część wypłaty na opiekę nad dziećmi w zakresie zdrowia psychicznego.
Jeśli podstawowa ugoda obejmująca 47 Stanów zostanie zatwierdzona przez sąd to powstrzyma lawinę procesów sądowych przeciwko Meta z ich strony, chociaż firma nadal ma problemy z pozwami ze strony osób fizycznych i okręgów szkolnych w całych Stanach Zjednoczonych.
Ugoda przerywa toczący się proces sądowy z udziałem Kalifornii, Kolorado, Kentucky i New Jersey. Były jednymi z 29 Stanów, które pozwały Meta w 2023 roku. Federalny proces rozpoczął się w zeszłym tygodniu w Oakland w Kalifornii, a miał na nim zeznawać jako świadek prezes Meta, Mark Zuckerberg. W pozwie oskarżono Meta o przyczynianie się do kryzysu zdrowia psychicznego wśród młodzieży poprzez celowe projektowanie funkcji uzależniających dzieci od swoich platform i ukrywanie ich przed opinią publiczną. W pozwie argumentowano również, że Meta naruszyła prawo federalne rutynowo gromadząc dane dzieci poniżej 13. roku życia bez zgody ich rodziców. Stwierdzono również, że platformy społecznościowe odegrały wyjątkowo destrukcyjną rolę w podważaniu zdrowia psychicznego dzieci.
Pozew federalny przeciwko Meta obejmujący wszystkie Stany był wynikiem śledztwa prowadzonego przez ponadpartyjną koalicję prokuratorów generalnych z Kalifornii, Florydy, Kentucky, Massachusetts, Nebraski, New Jersey, Tennessee i Vermont. Nastąpiło to po doniesieniach prasowych, najpierw w The Wall Street Journal w 2021 roku, które wykazały, że firma wiedziała o szkodach, jakie Instagram może wyrządzić nastolatkom – zwłaszcza nastoletnim dziewczynkom – w zakresie zdrowia psychicznego i problemów z postrzeganiem ciała.
Meta co prawda wdrożyła potem w Instagramie nowe funkcje bezpieczeństwa, w tym oddzielne konta dla nastolatków z silniejszą ochroną wiadomości i prywatności, a także ograniczenia treści, ale sami jej byli pracownicy i eksperci ds. bezpieczeństwa dzieci nazwali te funkcjonalności „dekoracją”.
I tak były inżynier Mety stwierdził, że Instagram przyjął zasadę „nie pytaj, nie mów” wobec dzieci poniżej 13. roku życia. Podobnie działo się na Facebooku, gdzie tolerowano konta ewidentnie zakładane przez dzieci poniżej 13 roku życia.
Fundusze otrzymane od Mety, nawet jeśli na początku trafią do lokalnego budżetu, mają zapewnić środki na programy zdrowia psychicznego dla dzieci, w tym zajęcia pozalekcyjne i letnie oraz doradców ds. kompetencji cyfrowych.
„Umowa wprowadza prawdziwą zmianę, prawdziwą przejrzystość i rzeczywistą ochronę dzieci i nastolatków w całym kraju” – powiedział mediom prokurator generalny Kalifornii Rob Bonta.
„Ugoda położy kres tym niebezpiecznym praktykom i przyniesie znaczącą ulgę, która ochroni dzieci przed szkodami w Internecie” – stwierdził prokurator generalny Wirginii Jay Jones.
Dwoma Stanami, które zostały wyłączone z ugody, są Nowy Meksyk, który wniósł sprawę przeciwko Meta i wygrał ją na początku tego roku, oraz Floryda, gdzie prokurator generalny stwierdził, że ugoda nie była wystarczająco surowa dla Mety.
Jak napisał w poście na X prokurator generalny Florydy James Uthmeier, „wypłaty są niczym w porównaniu z ogromnymi szkodami, jakie nastawione na zysk, uzależniające funkcje Meta wyrządzają dzieciom”. W osobnym poście stwierdził, że jego zespół „pociągnie ich (tzn. Metę) do odpowiedzialności na Florydzie”.
„Nie możemy jednak w pełni chronić wszystkich dzieci i nastolatków, dopóki te zabezpieczenia nie będą wymagane na każdej platformie i nie będą trwałe – to może zrobić tylko Kongres” – powiedziała Sacha Haworth, dyrektor wykonawczy The Tech Oversight Project.
W ramach ugody Meta zobowiązała się do wprowadzenia szeregu zabezpieczeń, w tym dwugodzinnych dziennych limitów czasowych, które można wyłączyć tylko za zgodą rodzica, oraz pauz dla dzieci korzystających z Instagrama i Facebooka. Koncern ma wyeliminować powiadomienia push w godzinach szkolnych w dni powszednie oraz wprowadzi „solidne” zabezpieczenia wiekowe i „odpowiednie do wieku” kontrole treści by zapobiec bullyingowi, znęcaniu się i szkodliwym materiałom dotyczącym zaburzeń odżywiania i samookaleczenia.
Mają zostać wprowadzone silniejsze i bardziej przyjazne dla użytkownika zabezpieczenia rodzicielskie oraz ograniczenia dotyczące funkcji porównywania w mediach społecznościowych, takich jak liczba „lajków”. Niezależny audytor oceni, jak Meta wdraża zabezpieczenia i jak są one skuteczne.
Co istotne, ugoda zawiera jeszcze jeden warunek dość trudny do spełnienia i to on miał zdecydować o wycofaniu się z niej Florydy. Otóż 30% kwoty ugody — około 5,3 mld dolarów — zostanie przekazane Stanom tylko wtedy, gdy konkurencyjne firmy, YouTube i TikTok, spełnią dwa warunki: wdrożą podobne zabezpieczenia, w tym jednogodzinny dzienny limit czasowy, blokadę nocną i zabezpieczenia wiekowe, oraz zapłacą tę samą kwotę podzieloną między poszczególnych skarżących.
Meta wezwała bowiem konkurentów do wdrożenia podobnych środków bezpieczeństwa stwierdzając na swoim blogu, że w ten sposób „wspomaga swoje wieloletnie wysiłki na rzecz wzmocnienia pozycji rodziców i wspierania nastolatków”.
„Zapewnienie nastolatkom bezpiecznego i produktywnego korzystania z naszych platform jest dla Meta absolutną koniecznością […]. Chcemy, aby było to właściwe dla rodziców i nastolatków, dlatego nawiązaliśmy współpracę z prokuratorami generalnymi Stanów, aby ustanowić nowy standard branżowy” – stwierdzono we wpisie.
Jednak właściciel YouTube’a, Google i Byte Dance, właściciel TikToka milczą, zaś sama Meta też nie chce potwierdzić mediom czy rozmawiała z konkurentami na temat tych warunków, choć jej zarząd przyznał, że celowo zaprojektowała tak umowę ze stanami, aby zachęcić resztę branży do pójścia w jej ślady.
Jak dodał rzecznik Mety, niektóre środki bezpieczeństwa, które wdrożą platformy, takie jak wyłączenie chirurgii plastycznej i ekstremalnych filtrów do makijażu, miały sens niezależnie od tego czy konkurencyjne platformy zrobią to samo, ale inne, takie jak blokada nocna, będą działać lepiej, jeśli zostaną wprowadzone we wszystkich sieciach społecznościowych.
