Wielka Brytania od 1 lutego 2020 r. nie jest już członkiem UE a proces ten, nazywany powszechnie Brexitem, zaczął się od wygranego przez zwolenników wyjścia z UE referendum 23 czerwca 2016 r. Bez konkretnego powodu postanowiliśmy się przyjrzeć jego możliwym efektom, przy okazji rzucając okiem na stan brytyjskiej gospodarki
Zaczniemy od stwierdzenia, że większości z nich prawdopodobnie nie ma jeszcze w danych. Skutki Brexitu miały zawsze być długoterminowe i wynikać z niższego potencjalnego PKB: większe bariery w handlu z głównym partnerem handlowym (UE) oznaczają koszty i nieefektywności a koniec swobodnego przepływu osób to niższy zasób siły roboczej. Osoby zainteresowane szczegółami mogą zapoznać się z raportami rządu brytyjskiego, uniwersytetów i think tanków. „Twardy” Brexit (faktycznie realizowany jest raczej twardy niż miękki) miał długookresowo obniżyć brytyjskie PKB nawet o 8-10%. Brexit nie miał przy tym być zdarzeniem jednorazowym – po prostu Brytyjczycy któregoś dnia odkryliby, że są mniej zamożni niż Hiszpanie i Polacy.
Wielka Brytania ma jednak inny problem, który datuje się na okres sprzed referendum (i który być może zadecydował o jego wyniku). Mianowicie, z uwagi na chronicznie wolny wzrost gospodarczy może uchodzić za chorego człowieka Europy. Wzrost wydajności pracy po kryzysie finansowym przepołowił się (0,6 zamiast 1,3% rocznie) i gospodarka Wielkiej Brytanii byłaby o 1/8 większa, gdyby „stary” trend obowiązywał. Brytyjczycy faktycznie stają się relatywnie biedniejsi – wzrost PKB per capita od 2015 roku jest w gronie państw OECD o podobnym poziomie rozwoju najniższy, bo zerowy. Ile w tym Brexitu? Niewiele, ale pewne punktowe (sektorowe) efekty są już widoczne i dotyczą m.in. roli londyńskiego City oraz przemysłu samochodowego.
Co ciekawe, Brytyjczycy kilka lat po referendum mają coraz większe wyrzuty sumienia – odsetek ankietowanych uznających decyzję o wyjściu z UE za błędną systematycznie rośnie (obecnie ok. 55%). Zwolenników powrotu do UE jest nawet nieco więcej niż przeciwników (odpowiednio, 48 i 37%). Zmiana nastrojów społecznych nie implikuje jednak powrotu Wielkiej Brytanii do UE w przeciągu najbliższych lat, bo ten temat nie istnieje w debacie publicznej. Prawdopodobne jest za to ocieplanie relacji z UE i zmiana warunków rozwodu na korzystniejsze ekonomicznie dla obu stron.
Wydajność pracy w Wielkiej Brytanii (2019=100)
PKB per capita (PPP) w Wielkiej Brytanii i innych krajach OECD
Ocena ex post decyzji o wyjściu z UE
Zespół Analiz i Prognoz Rynkowych Banku Pekao
