Warszawa, 05.03.2026 (ISBnews) – MOL i jego spółka zależna Slovnaft złożyły formalną skargę do Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji Komisji Europejskiej, zarzucając firmie JANAF – operatorowi chorwackiego rurociągu naftowego – nadużywanie pozycji monopolistycznej, podał MOL.
„27 stycznia 2026 r. dostawy ropy naftowej do Węgier i Słowacji rurociągiem 'Przyjaźń’ zostały przerwane. Od tego czasu rurociąg pozostaje nieczynny, co znacząco zwiększyło zależność rafinerii w śródlądowych krajach Europy Środkowo-Wschodniej od rurociągu 'Adria’ jako jedynej realnej trasy dostaw. JANAF posiada monopol na dostawy ropy do rafinerii na Węgrzech i Słowacji drogą morską. Pomimo że w takich przypadkach dostarczanie do tych dwóch krajów rosyjskiej ropy transportowanej drogą morską jest dozwolone i w pełni zgodne z sankcjami UE i USA (w tym regulacjami OFAC), JANAF opóźnia akceptację takich dostaw, powołując się na konieczność przeprowadzenia dodatkowych analiz prawnych – mimo że to Grupa MOL posiada prawo i odpowiedzialność za zakup ropy naftowej” – czytamy w komunikacie.
Dzieje się tak pomimo faktu, że zgodnie z sankcjami UE Węgry i Słowacja mogą również nabywać niesankcjonowaną rosyjską ropę transportowaną drogą morską, jeśli rurociąg „Przyjaźń” nie funkcjonuje. Stanowisko to zostało potwierdzone przez władze Węgier i Słowacji, a odpowiedni zapis znajduje się również w treści obowiązujących unijnych regulacji sankcyjnych, podkreślono.
„Od momentu wstrzymania pracy rurociągu 'Przyjaźń’ Grupa MOL kilkakrotnie zwracała się do JANAF o potwierdzenie, że spółka przyjmie transporty ropy pochodzenia rosyjskiego dostarczane drogą morską, które zostały legalnie zaimportowane zgodnie z zasadami sankcji UE i USA. Do tej pory nie doszło do takiego potwierdzenia. Postępowanie JANAF jest uznawane za odmowę dostaw oraz odmowę dostępu do infrastruktury. Zamiast zapewnić dostęp na uczciwych, przejrzystych i niedyskryminujących warunkach, JANAF wykorzystuje kontrolę nad kluczową infrastrukturą, aby ograniczać dostęp. Tym samym pogłębia i tak już poważną niepewność dostaw wynikającą z trwających konfliktów zbrojnych” – czytamy dalej.
W ocenie MOL prawo konkurencji UE jasno wskazuje, że przedsiębiorstwo posiadające monopol na infrastrukturę energetyczną zajmuje pozycję dominującą. Kontrola nad taką infrastrukturą pozwala operatorowi działać niezależnie od konsumentów i konkurentów, w tym poprzez utrzymywanie cen trwale powyżej poziomu rynkowego lub odmawianie dostępu. Zdaniem MOL i Slovnaft zachowanie JANAF wpisuje się w te praktyki i stanowi nadużycie pozycji dominującej.
MOL wezwał zatem Komisję Europejską do zakończenia naruszeń ze strony JANAF w trybie przyspieszonym oraz umożliwienia spółkom MOL i Slovnaft dostępu do kluczowej infrastruktury. Interwencja Komisji Europejskiej położyłaby również kres nieuzasadnionemu ograniczaniu dostępu do niezbędnej infrastruktury, które szkodzi konsumentom i interesowi publicznemu w kilku krajach Europy Środkowej, ponieważ zagraża bezpieczeństwu dostaw energii we wrażliwym regionie Europy Środkowo-Wschodniej.
MOL zastrzegł sobie prawo do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych wobec JANAF. W piśmie skierowanym do Komisji Europejskiej spółki MOL i Slovnaft ponownie zwróciły również uwagę na nieuczciwe praktyki cenowe JANAF. Chorwacka spółka od 2022 r. pobiera za transport ropy opłaty trzy- lub czterokrotnie wyższe od uczciwej ceny rynkowej i nie wykazuje realnej gotowości do zmiany tej praktyki. W związku z tym MOL i Slovnaft złożyły kolejne zgłoszenie dotyczące nadużywania pozycji przez JANAF w zakresie polityki cenowej oraz praktyk negocjacyjnych, podsumowano.
Węgierski koncern MOL prowadzi działalność w zakresie wydobycia i przerobu ropy naftowej (aktywa produkcyjne ma w 8 krajach, posiada też 4 rafinerie i 2 jednostki petrochemiczne). Od 2004 r. jest notowany na warszawskiej giełdzie. Po przejęciu polskiej sieci Grupy Lotos, MOL Polska miał 459 stacji na koniec 2025 r.
(ISBnews)
