Warszawa, 18.11.2026 (ISBnews) – Idea local content nie jest niczym nowym, bo wiele krajów europejskich realizuje ją od lat, a Polska dopiero nadrabia zaległości w tej dziedzinie, ocenili uczestnicy sesji specjalnej na Open Eyes Economy Summit w Krakowie, zatytułowanej „Mnożnik narodowy: Local Content jako fundament suwerenności i stabilności finansowej. Zapewnili jednocześnie, że nie jest ona skierowana przeciwko wspólnemu rynkowi Unii Europejskiej.
„Nasze rozumienie local content ewoluowało: od problemu i utrudnienia po ideę, która dzisiaj przyświeca procesowi zakupowemu, planistycznemu, inwestycyjnemu i zarządzaniu ciągłością działalności. Filozofia, która nam przyświeca, sprowadza się do tego, żeby ta potężna epopeja inwestycyjna, która nas czeka w energetyce (i nie tylko) w ciągu najbliższych 10 lat, zakończyła się nie tylko większą ilością kabli, elektrowni czy słupów, ale fabryk, uczelni, projektów badawczo-rozwojowych, polskimi inżynierami, polskim know-how i w końcu potężną zdolnością eksportową” – powiedział wiceprezes Tauron Polska Energia ds. zgodności i ciągłości działania operacyjnego Łukasz Czopik podczas panelu.
Jak podkreślił, ponad 90% wartości kontraktów Taurona to umowy z podmiotami o polskim kapitale, czyli paszport kapitałowy grupa ma na bardzo wysokim poziomie. Natomiast główna linia biznesowa, czyli dystrybucja, mierzy udział faktycznego komponentu krajowego i on wynosi niewiele ponad 50% w zamawianym produkcie czy usłudze.
„Ta dysproporcja jest na tyle duża, że żeby sprawiedliwie ją zmierzyć trzeba się mocno nagimnastykować. Stąd widzimy dużą rolę instytucji publicznych i państwa, by tę ujednoliconą metodologię stworzyć. Łatwo pójść na skróty i zabezpieczyć w sposób maksymalny interesy zamawiającego w taki sposób, że praktycznie wyeliminowane są podmioty o niższej wyporności finansowej. Staramy się w Grupie Tauron odchodzić od tej złej praktyki i równoważyć zapisy dotyczące gwarancji należytego wykonania, polityki wadialnej, kar umownych, płatności zaliczkowych, które mają ułatwić udział w postępowaniach mniejszym, rodzącym się dopiero polskim przedsiębiorcom. Nie chcemy się opierać wyłącznie na paszporcie kapitałowym, bo wychodzimy z założenia, że łatwo jest uzyskać polski NIP i tabliczkę znamionową 'made in Poland’. Dla nas istotne jest, żeby produkt, który otrzymujemy, był zaprojektowany przez polskiego inżyniera, wyprodukowany przez polską fabrykę i który będzie serwisowany i do którego części zamienne będą dostępne za przysłowiową miedzą. Local content to nie protekcjonizm, a inkubacja. Chcemy stworzyć warunki, w których mały przedsiębiorca od serwisanta stanie się podwykonawcą, pełnoprawnym producentem, a w końcu eksporterem” – dodał wiceprezes Taurona.
W ocenie wiceprezes Agencji Rozwoju Przemysłu (ARP) Ilony Deręgowskiej, liczy się nie tylko udział polskiego kapitału, ale budowanie suwerenności gospodarczej.
„Chodzi o to, żeby siła polskiej gospodarki była determinowana przez samodzielność technologiczną i produkcyjną. Żeby polskie firmy były na tyle konkurencyjne, żeby wygrywały przetargi, realizowały duże inwestycje, a nie tylko pełniły rolę podwykonawcy” – podkreśliła.
Wiceprezes Polskiej Grupy Energetycznej (PGE) ds. wsparcia i rozwoju Piotr Dziubałtowski nie zgodził się z tezą, że wspieranie local content kłóci się z ideą wspólnego rynku Unii Europejskiej.
„Nie robimy dziś nic innego, jak doganianie mechanizmów już funkcjonujących w UE. Patrząc na raporty dotyczące local content w Niemczech, Francji, Włoszech, Hiszpanii – nie odskakujemy od tych rynków, tylko chcemy funkcjonować na podobnym poziomie. Mówmy raczej o tym, jaki powinien być kolejny krok. Widzimy ogromną potrzebę pojawienia się tych inżynierów, którzy to zrealizują. Jeśli nie zbudujemy zaplecza dla realizacji local content, to ta wielka szansa może stać się ryzykiem dla polskich firm” – ocenił.
Także członek zarządu PZU Piotr Matczuk zgodził się, że doszlusowujemy do gry, która się w UE toczy od dekad.
„Dotąd mieliśmy miej argumentów, żeby w tę grę grać. Trochę się uczymy tego, co na Zachodzie jest oczywiste. Mamy wciąż problem kapitałowy, choć już nieco mniejszy, mamy trochę problemów z innowacyjnością i słabo lokujemy się w ekspansji zagranicznej. PZU, tam gdzie ma to uzasadnienie biznesowe, może działać w ramach swojego mandatu ubezpieczeniowego. PZU to też element mobilizacyjny dla kapitału, co jest działaniem niezwykle ważnym, a przykładem może być program Innovate Poland, dopiero trzeci tego typu program w Europie” – powiedział.
„Cieszę się, że mówimy o local content w kontekście bezpieczeństwa i suwerenności, bo często zapominamy o tym fundamencie. Każdy z krajów europejskich dba o to, żeby to bezpieczeństwo budować i o nie dbać. Stawiamy na krajowe łańcuchy dostaw, ale jednocześnie pamiętamy, że globalne też są i będą się rozwijać” – dodała wiceprezes Orlenu ds. logistyki i zakupów Diana Batko.
Podkreśliła jednocześnie, że Orlen to ogrom nie tylko inwestycji, ale też zakupów bieżących i local content rozpatruje na wielu płaszczyznach.
„W zakupach współpracujemy np. z polskimi rolnikami. 5 mld zł rocznie przeznaczamy na surowce do produkcji biopaliw, prowadzimy wspólne z rolnikami badania, mające na celu wypracowanie najlepszych surowców, które zastąpią np. rzepak w produkcji biopaliw. W remontach komponent krajowy to 90%, w logistyce 2,5 mld zł rocznie” – wymieniła.
W jej ocenie, polscy inwestorzy powinni zadbać o to, żeby te inwestycje się nie kumulowały.
„Ważne, żeby wielkie inwestycje skokowo nie startowały w tym samym momencie, bo nie wyprodukujemy tych inżynierów i firm w ciągu 3-4 lat” – wyjaśniła Batko.
Wiceprezes ARP zastrzegła, że ambicją polskich firm powinno być to, żeby zostać dostawcą tier 1, a nie podwykonawcą podwykonawcy.
„To oznacza jeszcze długą drogę do pokonania, bo jesteśmy w końcówce peletonu, jeśli chodzi o wydatki na badania i rozwój. Dla przykładu w 2024 r. Korea Południowa przeznaczała ponad 5% PKB na B+R, a Polska 1,14%. Bardzo mało inwestujemy w startupy, nie podejmujemy ryzyka technologicznego. Chodzi o to, aby inwestować w rozwój własnych technologii, patentów, certyfikacji itp. A szczególnie w przetargach publicznych często wygrywa wygoda, bo cena jako kryterium wyboru jest najprostszym rozwiązaniem, ale wcale nie najlepszym” – wyjaśniła.
„Padło tu sporo postulatów, z którymi się zgadzam, choćby taki, żeby mierzyć totex, a nie capex [udziału komponentu krajowego w inwestycji]. Bliskie jest mi podejście, żeby rezygnować z ceny jako jedynego kryterium, ale płacimy za to wysoką cenę, tracąc miesiące na odwołania w przetargach. Przed nami wciąż daleka droga, w Europie nad tymi praktykami pracowano latami, my dopiero się rozpędzamy, ale wierzę, że nasz impet będzie dużo większy. Czy local content skończy się wyższą ceną, którą warto zapłacić? Owszem, może być drożej, ale brak bezpiecznego łańcucha dostaw może okazać się jeszcze droższy” – podsumował Czopik.
(ISBnews)


