RTX chce pozwać włoski rząd

Wielozadaniowy samolot EF2000 Eurofighter Typhoon

RTX, jeden największych światowych koncernów zbrojeniowych, chce pozwać rząd włoski. Przyczyną jest zablokowanie sprzedaży spółki Microtecnica.

RTX to występująca pod nową, zmienioną nazwą firma Raytheon Technologies. Koncern ten planował sprzedać włoską firmę Microtecnica, francuskiej firmie Safran. Włoska spółka jest producentem komponentów do wielozadaniowego samolotu EF2000 Eurofighter Typhoon budowanego wspólnie przez Włochy, Niemcy, Wielką Brytanię i Hiszpanię. Jej głównym udziałowcem jest spółka zależna RTX – Collins Aerospace – i podobnie jak sam Collins zajmuje się systemami kontroli lotów.

Na liście 100 największych firm światowej branży zbrojeniowej Defense News, RTX jest koncernem drugim co do wielkości, zaś Safran zajmuje 28 pozycję. RTX jest też jednym z głównych kontraktorów rządu RP, dostarczając system przeciwlotniczy średniego zasięgu Patriot w ramach programu modernizacji obrony przeciwlotniczej średniego zasięgu Wisła.

Transakcja sprzedaży Microtecnica do Safran został ogłoszona w lipcu ubiegłego roku i miała mieć wartość 1,8 mld dolarów, tymczasem w listopadzie włoski rząd zablokował całą sprzedaż bez wyjaśnienia. Nieoficjalnie według źródeł włoskich mediów, rząd Giorgii Meloni miał stwierdzić, iż w obecnym okresie konflikty polityczne sprawiają, iż jest to „nieodpowiedni moment na transakcję, która mogłaby zagrozić swobodnemu dostępowi lotnictwa włoskiego do istotnych komponentów jego samolotu bojowego”. Rząd dokonał blokady powołując się przy tym na ustawę Golden Power, która pozwalała zablokować zakup strategicznych firm włoskich przez nabywców zagranicznych.

Safran zdecydowanie sprzeciwił się takiemu wyjaśnieniu.

„Zakładają najgorsze co do naszych zamiarów, że nie będziemy sprawiedliwie wspierać Eurofightera ani nie traktować priorytetowo” – powiedział agencji AFP dyrektor generalny Safran Olivier Andries. Powtórzył to w wypowiedzi dla „Financial Times”. Jednak prasa włoska stwierdziła, iż Francuzi mają „bardzo silne powiązania biznesowe” z największym tamtejszym producentem samolotów firmą Dassault i mogliby chcieć poprzez politykę cenową wobec komponentów do EF2000 przedstawić Włochom wielozadaniową maszynę Dassault Rafale, święcący triumfy na światowym rynku zbrojeniowym, jako lepsza alternatywę.

Ogłaszając lipcowy plan zakupu działalności Collins Aerospace w zakresie obsługi i kontroli lotów, Safran przewidywał, że zakupi osiem zakładów we Francji, Wielkiej Brytanii i Włoszech, a także w Azji i będzie zatrudniał 3700 osób. W obecnym roku łączne przychody z tej działalności miały wynieść 1,5 mld dolarów. Weto włoskiego rządu w znacznym stopniu skomplikowało ten plan.

Jednak obecnie, jak stwierdził Jeff Shockey, szef globalnych kontaktów rządowych RTX, koncern „wszedł do gry i nie zamierza odpuścić”, szykuje się więc proces sądowy przeciw rządowi włoskiemu.

„My i Safran będziemy składać odwołania, co jest konieczne, aby utrzymać globalną transakcję. Przyznajemy prawo do decyzji włoskiemu rządowi. Jesteśmy jednak przekonani, że transakcja będzie korzystna dla Microtecnica, jej klientów, pracowników i wszystkich innych zainteresowanych stron. Z tego powodu nadal jesteśmy zaangażowani w transakcję i nie możemy się doczekać znalezienia rozwiązania, które rozwieje wszelkie wątpliwości włoskiego rządu” – oznajmił w oświadczeniu dla mediów Shockey.

Jednak RTX jest gotowa na porozumienie poza salą sądową, „aby rozwiać obawy rządu”.

„Z niecierpliwością czekamy na możliwość rozwiązania tej sprawy w drodze konstruktywnego dialogu z rządem włoskim poza procesem odwoławczym” – dodał.

Co ciekawe, włoscy szefowie związków zawodowych na ogół popierają pomysł procesu.

„Jakie były motywy tej nieoczekiwanej decyzji włoskiego rządu?  Kto się tym zajmuje? Pracownicy utknęli pośrodku sporu. Microtecnica jest zdrowa i rentowna, jeśli minister obrony Crosetto i premier (Giorgia Meloni) nie wyjaśnią tego wyboru, to może mieć on znaczący wpływ gospodarczy na regiony Lombardii i Piemontu” – powiedział agencji ANSA Edi Lezzi, szef turyńskiego związku zawodowego FIOM, który reprezentuje sporą część 600 osobowego zespołu pracowniczego Microtecnica.

Ewentualnemu procesowi z obawami przygląda się Bruksela. Zasadę Golden Power wprowadzono bowiem w 2012 roku po to, by blokować chińskie przejęcia strategicznych firm we Włoszech i w 2021 roku włoska policja dokonała nalotu na włoskiego producenta dronów, którego po cichu właściciele sprzedali Chińczykom, by uniknąć blokady Golden Power. Wiele podobnych, jeśli nie tożsamych przepisów, jest obecnych we wszystkich krajach UE. RTX idąc do sądu tworzy „niebezpieczny precedens” – jak powiedział urzędnik Komisji Europejskiej ISBiznes.pl, stwierdzając, że „od tej pory trzeba będzie wyjaśniać w sądzie dlaczego zezwoliliśmy na jedną transakcję przejęcia z jedną firmą, a z inną nie, zaś twierdzenie o strategicznej wadze danej spółki dla obronności może się źle tłumaczyć na sali sądowej”.

„Może składać takie pozwy RTX, mogą i Chińczycy. W efekcie może stać się tak, że za zablokowanie transakcji z przyczyn ważnych dla obronności trzeba będzie płacić i to wcale niemałe sumy” – dodał.