W zeszłym tygodniu opublikowano pierwsze dane z polskiej gospodarki za styczeń – o nastrojach firm i gospodarstw domowych. Czego się dowiedzieliśmy z nich?
Po pierwsze, nastroje konsumentów minęły punkt zwrotny. Są wprawdzie na historycznie niskim poziomie, ale styczeń był trzecim z rzędu miesiącem, gdy rosły.
Po drugie, wskaźnik oczekiwań inflacyjnych gospodarstw domowych jest na poziomie z połowy 2021 r., sprzed większej części obecnej inflacyjnej fali.
Po trzecie, nastroje przedsiębiorstw utrzymały się, uśredniając po sektorach (tu w ostatnim miesiącu widzieliśmy m.in. słabość przetwórstwa i odbicie w handlu), na niezmienionym poziomie względem grudnia i powyżej jesiennego dołka.
Wydaje się, że wahnięcie sentymentu na przełomie roku miało wspólnego nie tyle z twardymi realiami ekonomicznymi (przykładowo, w tym okresie dynamika dochodów realnych gospodarstw domowych osunęła się jeszcze głębiej na ujemne terytorium), co ze względami psychologicznymi. Innymi słowy, ponieważ nie zrealizowały się skrajne ryzyka towarzyszące kryzysowi energetycznemu (ze szczególnym uwzględnieniem fizycznego braku nośników energii i samej energii oraz dalszego wzrostu ich cen), z oczekiwań zniknął czynnik strachu.
Nie wiemy oczywiście, czy wpływał on na faktyczne decyzje zakupowe – jeśli nie, odbicie koniunktury nie będzie pozytywnym sygnałem dla twardych danych tak długo, jak będzie wynikało ze wspominanego odreagowania. Zachowanie twardych danych w II połowie b.r. i ich zaskakująca odporność relatywnie do wskazań koniunktury jest naszym zdaniem dość dobrym tropem sugerującym, że strach miał wielkie oczy.
Spadek oczekiwań inflacyjnych jest ciekawą okolicznością, ale trudno go interpretować przy takim sposobie prezentacji danych. O ile bowiem nie jest zaskoczeniem, że coraz mniej gospodarstw domowych spodziewa się dalszych wzrostów inflacji (jeśli rozważamy horyzont wykraczający poza styczeń i luty, to zgadzają się co do tego niemal wszyscy), o tyle dokładny poziom oczekiwań (tj. dynamika cen, której oczekują gospodarstwa domowe) nie jest znany. Tak skonstruowany wskaźnik nie przewidział obecnej inflacji.
Wskaźniki koniunktury konsumenckiej GUS
Wskaźnik oczekiwań inflacyjnych gosp. domowych
Indeks nastrojów przedsiębiorstw (średnia ważona sektorów)
Zespół Analiz i Prognoz Rynkowych Banku Pekao
