SLB, dawny Schlumberger, największa firma wspomagania wydobycia z pól naftowych, przejmuje kontrakty rywali, którzy wycofali się z Rosji i zarabia. Ta francuska firma zarejestrowana w Curacao ma amerykańskich inwestorów nieoficjalnie związanych z naftowym biznesem z Teksasu. Na razie nie boi się sankcji, bo jej sektor nie został nimi objęty, ale w przeszłości już je łamała.
SLB jest obecnie największą na świecie firmą zajmującą się eksploatacją pól naftowych. Według mediów ekonomicznych zwiększyła swoją działalność w Rosji przejmując kontrakty na usługi i sprzęt od rywali, którzy wycofali się z Rosji po inwazji na Ukrainę. Mimo krytyki zarówno we Francji, jak i w USA firma ma wyłącznie jeden cel – maksymalizację zysków, bowiem działalność w Rosji skazanej na zachodnie technologie w wydobyciu ropy i gazu się opłaca.
Według Reutersa, dział wydajności pokładów ropy SLB w Rosji i Azji Środkowej w III kw. 2022 r. zwiększył o 25% przychody w stosunku do poprzedniego kwartału. Tymczasem w innych regionach Azji oraz Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej wzrost ten wyniósł odpowiednio o 12% i 11%. Firma spodziewa się też rekordowych wyników działu wydajności pokładów ropy w Rosji w IV kw. 2022 r.
Przy tym, w sensie prawnym, SLB nie naruszył ani europejskich, ani amerykańskich sankcji zakazujących transakcji finansowych. Nikt bowiem nie pomyślał, aby objąć nimi firmy, które zajmują się eksploatacją pól naftowych. Jak podaje Bloomberg, rywale SLB jak Halliburton i Baker Hughes jednak sprzedali swoje rosyjskie firmy w ostatnich miesiącach nie podając powodu. Świadczyłoby to o możliwości rozszerzenia sankcji – zarząd Hallibutron uchodził zawsze za doskonale poinformowany o tym, co się myśli w politycznym Waszyngtonie. Firma ta oświadczyła we wrześniu 2022 r., że sprzedała swoją działalność rosyjskiemu zespołowi zarządzającemu złożonemu z byłych pracowników Halliburton. Obecnie działa pod nazwą BurService i jest niezależna od Halliburton. Na rynku rosyjskim został Weatherford, ale jego aktywność jest szczątkowa.
„Rosyjski sektor energetyczny nie podlega kompleksowym sankcjom i firmy mogą przestrzegać zakazów lub ograniczeń, które mają zastosowanie do niektórych transakcji” – powiedział agencji Reuters Peter Kucik, dyrektor zarządzający w Mercury Public Affairs i były urzędnik w U.S. Office Kontroli Aktywów Zagranicznych, jednostki Departamentu Skarbu zarządzającej sankcjami.
Tymczasem, jak się okazuje, oświadczenie o zmniejszeniu działalności w Rosji przez SLB mija się z prawdą. Koncern zatrudnił dodatkowych 70 pracowników w Rosji w tym accountów dla swoich kluczowych klientów jak Gazprom czy Rosnieft.
„Schlumberger, czyli SLB jest firmą zadziwiającą. Oficjalnie, francuska firma zarejestrowana w Curacao z kwaterą główną w Houston w Teksasie mająca wśród inwestorów i partnerów amerykańskich mogulów przemysłu paliwowego z zarządem częściowo francuskim, korzystająca ze wszelkich możliwości wsparcia politycznego w Unii i w USA, działająca na wszystkich rynkach świata, w tym takich z których inni się wycofali, także z powodu sankcji. Przynosi to zyski, ale w końcu kiedyś cena stanie się zbyt wysoka” – powiedział Bloomberg jeden z wysokich urzędników Departamentu Stanu.
SLB jest obecnie głównym pracodawcą zagranicznym w Rosji zatrudniającym 10 tys. osób, czyli około 10% pracowników całego sektora. Pracują oni w Rosji i Kazachstanie. Tamtejszy lokalny oddział firmy także odnotował wzrost sprzedaży.
Rosja odpowiada za 6% czyli za 1,21 mld dol. całkowitych przychodów SLB w pierwszych 9 miesiącach zeszłego roku. Przed inwazją na Ukrainę w było to 5%. Przewiduje się, że zaangażowanie firmy w Rosji nadal będzie rosło bowiem regionalna jednostka w Rosji odnotowała 45% wzrost przychodów pomiędzy I kw. a III kw. 2022 r. W Hallibutron, dla której to firmy były to ostatnie miesiące działalności w Rosji odnotowano 6% spadek.
Jak twierdzą informatorzy Reuters, SLB ma szansę zostać wyłącznym prowadzącym odwierty kierunkowe w dużym rosyjskim projekcie gazowym.
„Wytyczne z centrali obejmują przejmowanie głównie najlepszych kontraktów z wysokimi marżami” – powiedział agencji pracownik SLB zaangażowany w proces zdobywania kontraktów. Przy faktycznym braku rywali SLB może choćby częściowo dyktować warunki cenowe oraz stosować aneksy podnoszące wyceny.
The Business&Human Rights Resource Centre, międzynarodowa organizacja monitorująca działania korporacji w kwestiach związanych z prawami człowieka, oficjalnie ostrzegła SLB, że zostanie wciągnięta w działania wojenne wraz z mobilizacją w Rosji. Jak powiedziała Ella Skybenko, starszy badacz w tej organizacji, firmy działające w Rosji muszą podjąć kroki w celu „zmniejszenia ryzyka przyczynienia się do konfliktu lub bezpośredniego powiązania z konfliktem zbrojnym”. Wskazała tu działania SLB zgodne z dyrektywą Putina o „ograniczonej mobilizacji”. Ambasada Ukrainy w Waszyngtonie stwierdza wprost: „handel z Rosją finansuje agresję, mordowanie ludności cywilnej i niszczenie pokojowych miast”.
Tymczasem wydobycie ropy w Rosji nie spadło, jak przewidywano w 2022 r. W okresie od stycznia do listopada 2022 r. wzrosło o 2,2% w stosunku do analogicznego okresu 2021 r. z produkcją średnio 10,91 mln baryłek dziennie kondensatu ropy naftowej oraz gazu – poinformowało rosyjskie Ministerstwo Przemysłu. Głównymi kupującymi rosyjską ropę, z dużym rabatem, są Indie, Pakistan i Chiny.
Projekt Sachalin-1, mimo porzucenia przez Exxon Mobil tuż przed jego zakończeniem, niedługo po inwazji na Ukrainę wróci za miesiąc do pełnej wydajności. Dzieje się tak dlatego, że właśnie do tego projektu dołączyła SLB. W planowanym projekcie wydobycia gazu ziemnego Sachalin-3 także SLB będzie największym partnerem. Firma kontynuowała tam pracę w 2014 r. już po tym, jak USA nałożyły sankcje na Rosnieft, partnera w projekcie.
SLB znany jest z prowadzenia działalności, na rynkach, na które inne firmy z różnych powodów nie tylko biznesowych, nie wchodzą. W 2015 r. lokalny oddział SLB przyznał się do naruszenia sankcji wobec Iranu i Sudanu, płacąc grzywnę w wysokości 237,2 mln dol. na rzecz Departamentu Sprawiedliwości USA. W oświadczeniu z 2015 r. firma stwierdziła, że „współpracowała przy dochodzeniu” i była „zadowolona, że ta sprawa została ostatecznie rozwiązana”. Tymczasem w 2021 r. SLB zapłacił 1,4 mln dol. za naruszenie sankcji nałożonych na Rosję przez swoją spółkę zależną Cameron International. Świadczyła ona usługi rosyjskiej spółce Gazprom-Neft Shelf.
