Amerykańskie media ujawniły starannie ukrywany romans prezesa koncernu Nvidia Jensena Huanga z dyrektor niewielkiej firmy z Singapuru. Problem w tym, że kobieta jest prawdopodobnie agentką chińskiego wywiadu, zaś analitycy obawiają się wpływu śledztwa na branże sztucznej inteligencji już znajdującą się „w sytuacji niepewności”.
29 października dziennik „The New York Times” ujawnił, że amerykańskie służby wywiadowcze wszczęły śledztwo wobec kobiety posługującej się imionami Alice Huang lub Huang Le podejrzewając ją o działanie agenturalne na rzecz chińskiego wywiadu. Od razu pojawiły się informacje, iż była ona „w romantycznym związku” z prezesem Nvidii Jensenem Huangiem, zaś on sam „stał się celem działań obcego wywiadu”. Co gorsza, gazeta stwierdziła, że kobietę miała też łączyć „bliska znajomość” z prezydentem USA Donaldem Trumpem, choć nie podano by miała ona charakter romantyczny.
Jak stwierdził NYT Alice Huang jest obywatelką Chin i pracowała dla firmy Megaspeed z siedzibą w Singapurze, której była przez pewien czas dyrektorem generalnym. Firma miała być jednym z dystrybutorów Nvidii w Azji – nawet nie największym. Huang potwierdził, że kobietę znał, ale wcześniej Huang twierdził, że w ich relacji nie było nic niestosownego.
Przedstawiciele Nvidii przekazali „The New York Times”, że kontakty między Jensenem Huangiem a Alice Huang ograniczały się do standardowych rozmów na linii dyrektor generalny – klient i nie stanowiły żadnego zagrożenia dla własności intelektualnej firmy ani bezpieczeństwa narodowego USA.
Jednak w niedzielę 8 listopada br. Jensen Huang przyznał się do romansu, zaś zarząd koncernu produkującego sprzęt dla sektora sztucznej inteligencji opublikował oświadczenie, w którym poinformował o „wszczęciu niezależnego dochodzenia w związku z niedawnymi doniesieniami, według których założyciel i dyrektor generalny Jensen Huang stał się celem działań obcego wywiadu”.
Tymczasem wyszło na jaw, że Megaspeed zakupił znacznie ilości sprzętu Nvidii – głównie procesorów – i absolutnie nie mogły one służyć dla inwestycji w centra danych w Singapurze. Jak stwierdzili przedstawiciele amerykańskiego wywiadu sprzęt ten miał trafić do użytkowników w Chinach – poprzez wykorzystanie go w centrach danych lub nawet bezpośredni transport do Państwa Środka. Jednak zagadkowy pozostawał charakter relacji Nvidii z Singapurem, niewielkim wyspiarskim państwem, z którego w niektórych kwartałach pochodziło nawet 22% przychodów firmy.
Wiadomo bowiem, że Singapur fizycznie nie jest w stanie pomieścić takiej ilości sprzętu Nvidii, jaka wynikałaby z wolumenu zakupów, ponieważ tamtejszy rząd ogranicza zużycie energii przez centra danych do poziomu 1,6 GW. Zarząd Nvidii stwierdził, że „sytuacja jest normalna”, bowiem podmioty z Singapuru kupują sprzęt w imieniu użytkowników końcowych znajdujących się w innych lokalizacjach, a transakcje te nie służą obchodzeniu amerykańskich sankcji, bowiem ci użytkownicy końcowi „nie znajdują się w Chinach kontynentalnych”.
Zakupy dla ChRL byłyby otwartym złamaniem sankcji wobec Chin, które dotyczą zakazu eksportu zaawansowanych układów GPU do tego kraju. Chodzi bowiem o zahamowanie nie tylko prac nad własnymi, chińskimi modelami sztucznej inteligencji, ale także o utrudnienie budowy centrów danych sztucznej inteligencji dla Ludowej Armii Chin – PLA, które Komitet Centralny Komunistycznej Partii Chin widzi jako środek do uzyskania przewagi militarnej w Azji Południowo-Wschodniej oraz „środek do zepchnięcia USA do globalnej defensywy”. W tej sytuacji, jak ujął to jeden z analityków CIA, „jakiekolwiek bliskie relacje nie łączyłyby Alice Huang z Jensenem Huangiem, mogłyby one zagrozić bezpieczeństwo narodowemu USA”.
Niemal zaraz po opublikowaniu oświadczenia przez zarząd Nvidii, Jensen Huang wysłał do pracowników wiadomość e-mail, której treść firma udostępniła publicznie.
„Winien jestem przeprosiny mojej rodzinie oraz wam wszystkim. Byłem niewierny wobec mojej żony. Moje postępowanie skrzywdziło ją oraz nasze dzieci. Nie ma żadnego usprawiedliwienia dla tego, co zrobiłem. Jest mi bardzo przykro. Moim współpracownikom w Nvidii – w tym osobom, z którymi pracuję od dziesięcioleci – a także naszemu zarządowi, partnerom i udziałowcom na całym świecie: zasługujecie na więcej z mojej strony. Kierowanie Nvidią to największy przywilej mojego życia. Moim obowiązkiem jest służyć Wam i być godnym Waszego zaufania. Nie wywiązałem się z tego obowiązku. Jestem w pełni oddany Nvidii i będę pracował na to, by odzyskać Wasze zaufanie […]. Kocham nasz kraj i naszą firmę. Jestem zaangażowany w ochronę Nvidii oraz wspieranie bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych. Jestem dumny z bycia Amerykaninem i jestem za to wdzięczny” – napisał w e-mailu Huang, dalej jednak nie łącząc wprost swoich działań z doniesieniami „The Times”, choć deklarując poparcie dla decyzji zarządu Nvidii o wszczęciu dochodzenia i zapowiadając pełną współpracę.
Ani ten mail, ani komunikat zarządu w żaden sposób nie odnoszą się do „bliskiej relacji” prezesa Nvidii z Alice Huang.
W efekcie przyznania się Huanga do romansu, akcje Nvidii spadły nawet o 8,8%, co doprowadziło do „wyparowania” blisko 400 mld dolarów wartości rynkowej spółki, zaś zarząd powołał komisję złożoną z niezależnych dyrektorów, którzy we współpracy z zewnętrznymi doradcami prawnymi zbadają całą sprawę.
Jest to pierwszy tak poważny skandal w dziejach Nvidii, choć za koncernem ciągnie się od pewnego czasu sprawa wprowadzania w błąd władz USA w kwestii wpływu wydobycia kryptowalut na sprzedaż swojego sprzętu dla graczy. Chiny wszczęły wobec spółki postępowanie antymonopolowe; podobne kroki miały podjąć też USA.
Przy tym wszystkim Huang był według mediów „twarzą sztucznej inteligencji” – podróżował po całym świecie promując technologie oparte na AI. Miał już tak wielką liczbę fanów, że nastąpiła „huangomania” określana jako „Jensanity”. W swoich wystąpieniach łączył nieco protekcjonalny humor z wykładami naukowymi, a stworzenie własnego stylu opartego na skórzanych kurtkach nadawało Huangowi jako postaci sporo potrzebnego „guru nowej technologii”, luzu.
Analitycy podkreślają, że sam Huang nie jest w Nvidii wszechmocny jak Jeff Bezos czy Elon Musk w swoich firmach – Amazonie i SpaceX. Nie posiada bowiem wystarczającej liczby akcji ani siły głosu w Nvidii, aby samodzielnie podejmować kluczowe decyzje. Jest więc możliwe to, co jeszcze miesiąc temu wydawało się nieprawdopodobne – że „ambasador AI” może stracić swoje stanowisko.
W tym momencie jednak zarówno analitycy, jak i inwestorzy uruchamiają systemy wyceny ryzyk, bowiem jak przyznają anonimowo dla agencji AP, „cała ta afera będzie miała fatalny wpływ na branżę sztucznej inteligencji”.
Nvidia, wiodący producent układów scalonych dla AI, wspierała w projektach dziesiątki kluczowych podmiotów – od pionierskich laboratoriów sztucznej inteligencji, takich jak OpenAI, po firmy z sektora chmury obliczeniowej, jak CoreWeave. Nvidia stała się więc kluczowym źródłem finansowania infrastruktury sztucznej inteligencji. Jest przy tym jedną z firm o największej wartości giełdowej na świecie.
„Stawia to pod znakiem zapytania kwestię kierowania jedną z najważniejszych amerykańskich firm – przedsiębiorstwem, które wyznacza ścieżkę rozwoju AI w USA – a także zmusza do oceny dotychczasowych decyzji Huanga” – napisał w swojej analizie Stacy Rasgon, analityk z firmy Bernstein.
Analitycy z Blackrock przyznają, że afera Huanga może dodatkowo zdestabilizować rynek sztucznej inteligencji, który już wcześniej zmagał się z obawami dotyczącymi spowolnienia wydatków na centra danych. Jak zauważa Bloomberg, Jensen Huang współpracował z największymi firmami z Wall Street przy przedsięwzięciu o wartości 500 mld dolarów mającym pomóc przedsiębiorstwom w szybkim rozbudowywaniu infrastruktury technicznej. Inwestował również środki we wzmacnianie łańcucha dostaw dla sektora AI oraz wspieranie początkujących firm z tej branży.
„Jensen to wyjątkowy dyrektor generalny. Nie istnieje żaden znany plan sukcesji. W firmie nie ma liderów, którzy mogliby w oczywisty sposób przejąć po nim stery” – powiedział Bloombergowi Daniel Newman, szef Futurum Group.
W tej sytuacji nie ma się co dziwić, że zarząd Nvidii w swoim oświadczeniu wyraził zaufanie do Huanga podkreślając, że „nie ma powodów, by sądzić, iż zagrożone zostało bezpieczeństwo narodowe lub doszło do wycieku tajemnic firmy”. Tyle że jest to zaufanie warunkowe, bowiem ten sam zarząd stwierdził, że prowadzone dochodzenie „uwzględni wszystkie dostępne informacje”.
Donald Trump, który miał również bardzo dobrze znać Alice Huang, wziął Jensena Huanga w obronę, nazywając go „porządnym człowiekiem” i stwierdzając, że powinien on pozostać na stanowisku dyrektora generalnego.
„Nie rozmawiałem z nim o tym. Wiem tylko, że to porządny człowiek, choć nigdy nie wiadomo, co się dzieje za kulisami” – powiedział Trump dziennikarzom.
Jednak, jak dodał, „kontaktami Huanga z tą kobietą zajmie się FBI”, pokazując, że zaczyna się zabezpieczać przed ewentualnym wpływem afery na własną pozycję.
A jest przed czym – Republikanie z Izby Reprezentantów wystąpili o spotkanie z Huangiem, aby omówić jego relacje z Alice Huang. Po ostatnich rewelacjach Reuters, CNN i AP o „długotrwałym obracaniu się Alice Huang w środowisku Nvidii, innych koncernów IT i Białego Domu” prawdopodobne jest już nie spotkanie, a komisja śledcza Izby i Senatu i to ponadpartyjna.
