Warszawa, 13.07.2023 (ISBnews) – Sejm znowelizował ustawę o finansach publicznych, która dostosowuje polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących wymagań dla ram budżetowych państw członkowskich. Nowela wprowadza „klauzulę obronną”, pozwalającą na szczególne traktowanie wydatków związanych ze zwiększaniem potencjału obronnego Polski.
Za nowelizacją głosowało 258 posłów, przeciw było 161, a wstrzymało się 23.
Nowelizacja dostosowuje polskie ramy fiskalne w zakresie stosowania stabilizującej reguły wydatkowej do wymogów reguł fiskalnych UE, zwłaszcza w zakresie przestrzegania wartości referencyjnych dla deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych.
Obowiązek ten będzie realizowany poprzez wprowadzenie mechanizmu korygującego nadmierną nierównowagę finansów publicznych, oznaczającą przekroczenie wartości referencyjnej dla deficytu (3% PKB) lub długu (60% PKB) według metodyki UE.
Nowy mechanizm korekty zastąpi dotychczasowy w stabilizującej regule wydatkowej (SRW). W efekcie SRW będzie mieć rolę wykonawczą dla reguły nadmiernego deficytu – poprzez mechanizm korekty zapewniać będzie konsolidację finansów publicznych na poziomie spójnym z wymogami reguł UE.
Główne rozwiązania:
– wprowadzony zostaje mechanizm korygujący nadmierną nierównowagę finansów publicznych, który zastąpi dotychczasowy mechanizm korekty zawarty w SRW.
– w nowym mechanizmie korygującym, wartość dostosowania fiskalnego będzie miała bezpośredni wpływ na wysokość korekty.
– mechanizm będzie aktywowany, jeśli w roku n lub n-1 najbardziej aktualna prognoza Komisji Europejskiej wskazywać będzie na przekroczenie wartości referencyjnej dla wyniku sektora instytucji rządowych i samorządowych (-3% PKB) lub długu publicznego według przepisów UE (60% PKB).
– wartość dostosowania fiskalnego zgodnie z regułami UE będzie wynosić co najmniej 0,5 pkt proc. PKB, chyba że Rada UE zarekomenduje niższy wysiłek fiskalny.
– w 2024 r. dostosowanie fiskalne wyniesie 1,2 pkt proc. PKB (chyba, że z zalecenia Rady Unii Europejskiej będzie wynikało mniejsze ograniczenie tempa wzrostu wydatków), dzięki czemu zapewni ograniczenie nominalnego wzrostu kwoty wydatków SRW netto do maksymalnie 7,8%.
– w SRW wprowadzona zostaje „klauzula obronna”, wskazująca rozbieżności między przedpłatami na zakup sprzętu wojskowego (które są rejestrowane jako wydatek w obliczanej metodą kasową SRW), a dostawami sprzętu (wydatek i wpływ na wynik sektora instytucji rządowych i samorządowych według metodyki UE w momencie dostawy).
– urealniony zostaje punkt startowy w SRW, co ma zapewnić spójność z podejściem stosowanym w regułach UE. W związku z pandemią COVID-19 oraz wojną w Ukrainie, Komisja Europejska zaproponowała stosowanie ogólnej klauzuli wyjścia od reguł unijnych w latach 2020-2023. Rozwiązanie to dawało państwom członkowskim zwiększoną swobodę w podejściu do reguł fiskalnych.
Zgodnie z nowelą, rok 2024 będzie pierwszym rokiem stosowania standardowych reguł fiskalnych w UE, dla których punktem odniesienia (startowym) będzie poziom wydatków w 2023 r.
Nowe rozwiązania wejdą w życie z dniem następującym po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
(ISBNews)
