EXIM bank, DFC i GE Hitachi, to instytucje które dostarczą funduszy Synthos Orlen Green Energy umożliwiających rozwój i instalacje w Polsce małych reaktorów modułowych. Podpisany został list intencyjny dotyczący wspólnych inwestycji i wdrażania ich technologii. Orlen podał też prawdopodobną lokalizację pierwszych 7 siłowni jądrowych. Pierwszy reaktor miałby być uruchomiony już w 2029 roku.
W całym projekcie chodzi o konkretną konstrukcję SMR, czyli małego reaktora modułowego. To GEH BWRX-300 firmy GE Hitachi. List intencyjny i umowa dotycząca wspólnych prac przy rozwoju reaktora Hitachi podpisane 23 marca 2023 roku pomiędzy tą firmą a Synthos Orlen Green Energy dotyczy wdrożenia technologii tego reaktora. W projekt obie firmy mają zainwestować 400 mln dolarów.
Dalsze wsparcie finansowe mają zapewnić amerykańskie inwestycje międzynarodowe EXIM bank oraz agencja DFC (U.S. International Development Finance Corporation), działająca w tym samym obszarze. EXIM bank chce wesprzeć finansowanie całego projektu kwotą 3 mld dolarów, zaś DFC ma wspomóc budowę dwóch pierwszych elektrowni jądrowych z reaktorami BWRX-300. Po polskiej stronie są także chętni na współfinansowanie projektu – Bank Pekao, PKO Bank Polski i Santander Bank Polska.
Jak powiedział Mark Brzezinski, ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce, inwazja Rosji na Ukrainę wykazała, że Europa potrzebuje bezpieczeństwa energetycznego.
„Polska potrzebuje bezpiecznego źródła energii, aby odeprzeć presję Rosjan na surowce energetyczne, a energetyka jądrowa jest rozwiązaniem, które w tym pomoże. Hitachi i Synthos Orlen Green Energy podpisały porozumienie, w ramach którego będą pracować nad rozwojem reaktora BWRX-300. To bardzo ważna kwestia dla bezpieczeństwa” – dodał.
Z kolei prezes zarządu PKN Orlen zauważył, że „Polska potrzebuje małego atomu, dziś robimy kolejny krok w tym kierunku”.
„Wsparcie Amerykanów w wysokości 4 mld dolarów pokazuje, że jesteśmy ważnym partnerem i wdrażamy sprawdzoną technologię” – stwierdził.
Synthos Orlen Green Energy ujawnił też lokalizację 7 przyszłych małych modułowych elektrowni atomowych (SMR). Jedna z nich ma powstać pod Warszawą, w Stawach Monowskich pod Oświęcimiem, w SSE Tarnobrzeg-Stalowa Wola, Dąbrowie Górniczej, Krakowie-Nowej Hucie, Ostrołęce i Włocławku. Według prezesa Obajtka to obszary energochłonne i optymalne dla ciepłownictwa. Następne lokalizacje SMR-ów, tak aby było ich 20, mają zostać wytypowane do końca roku. Zastąpią one siłownie węglowe w okolicach dużych miast i stref przemysłowych oraz wspomogą produkcję zielonego wodoru. Synthos Orlen Green Energy zakłada, iż dla tych lokalizacji uda się uzyskać zgodę lokalnych społeczności.
„Będziemy prowadzić otwarty dialog z mieszkańcami i to on zadecyduje o wyborze finalnych lokalizacji. A jest o co powalczyć, bo każdy blok to ok. 100 miejsc pracy w samej elektrowni i około tysiąca w regionie, to także bezpieczna i tania energia oraz dodatkowe wpływy do lokalnych budżetów” – powiedział prezes Obajtek.
Te prace przygotowawcze, tj. badania geofizyczne i wytyczenie dokładnych lokalizacji oraz rozmowy z lokalnymi społecznościami, mają zająć około 2 lat, stąd Synthos Orlen Green Energy przyjmuje, że zakończenie budowy pierwszego małego modułowego reaktora nastąpi na przełomie 2028 i 2029 roku, a jego uruchomienie – w 2029 roku.
