Omnibus nie taki genialny. PIH: projekt wymaga szeregu poprawek

Polska Izba Handlu ma szereg uwag do projektu ustawy wdrażającej dyrektywę Omnibus. Zmiany ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług wymagają doprecyzowania, a główny problem – zdaniem PIH – dotyczy zapisów dotyczących informowania o obniżeniu ceny towaru

Tzw. dyrektywa Omnibus to akt prawny, którego celem jest wzmocnienie i ujednolicenie zasad ochrony konsumentów. Upraszczając jest to dyrektywa egzekucyjna i modernizacyjna, zwiększająca transparentność i wzmacniająca świadomość informacyjną konsumenta, który m.in. kupuje towary i usługi cyfrowe w sieci.

– W związku z rozpoczęciem prac w Sejmie nad projektem ustawy o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw wdrażającą dyrektywę Omnibus Polska Izba Handlu przedstawia główne uwagi w tym zakresie. Uwagi te przesłaliśmy jeszcze przed rozpoczęciem prac w Sejmie do Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zmiany ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług wymagają doprecyzowania. Główny problem dotyczy zapisów dotyczących informowania o obniżeniu ceny towaru – informuje PIH. Dyrektywa Omnibus, o której dyskutuje się szeroko już od końca 2019 r., jest procedowana w Sejmie, a w przeddzień wejścia przepisów w życie przedsiębiorcy zaczynają przygotowania do zmiany przepisów i zastanawiają się, jak wpłyną one na codziennie funkcjonowanie e-biznesów.

Piszemy o tym TUTAJ.

PIH oceniając projekt wskazuje przede wszystkim na brak lub niedookreślenie istotnych definicji:

• Ustawa nie definiuje istotnych dla ustalenia zakresu i sposobu zastosowania projektowanych przepisów pojęć „towarów, które ulegają szybkiemu zepsuciu lub mają krótki termin przydatności” czy też „reklamy”, co sprawia, że mogą być one różnie interpretowane.
• Ustawa nie precyzuje, jak należy rozumieć sformułowanie „ceny sprzed pierwszego zastosowania obniżki” w przypadku towarów, które ulegają szybkiemu zepsuciu lub mają krótki termin przydatności. Obok informacji o obniżonej cenie umieszcza się informację o cenie sprzed pierwszego zastosowania obniżki. Zapis ten w przypadku towarów o krótkim terminie przydatności można więc interpretować w ten sposób, że w wypadku produktów będących w sprzedaży od dawna konieczne będzie sięgnięcie do cen nawet sprzed kilku lat.
• Ustawa nie precyzuje, czy użyte w projekcie pojęcie „najniższej ceny tego towaru lub usługi, jaka obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki” ma zastosowanie również do incydentalnych obniżek pojedynczych partii towaru, np. z uwagi na upływający termin przydatności.

Kolejne problemy– zdaniem PIH – leżą w interpretacji zapisów dla działalności wielu sklepów jednego przedsiębiorcy albo wielu przedsiębiorców w obrębie jednej sieci (np. sieci franczyzowych).

• Ustawa nie precyzuje, jaki jest zakres terytorialny stosowania wprowadzanych obowiązków w zakresie informowania o obniżeniu ceny: czy dotyczą one jednego konkretnego „miejsca sprzedaży detalicznej”, czy też każdego miejsca prowadzenia działalności przez tego samego przedsiębiorcę.
• Ustawa nie precyzuje, jak informowanie o obniżeniu cen ma odbywać się dla sieci franczyzowych: czy jest prowadzone wspólnie dla wielu przedsiębiorców (np. za pomocą wspólnej dla sieci gazetki promocyjnej). Co w sytuacji, w której ceny różniły się w sklepach poszczególnych przedsiębiorców?

PIH wskazuje też na niedookreślenia w kwestii kilku kanałów sprzedaży. Ustawa nie wyjaśnia bowiem, do jakiej „najniższej ceny” należy odnieść się w komunikacji o obniżce cen, jeśli ten sam produkt jest sprzedawany za pomocą różnych kanałów dystrybucji (np. online i tradycyjny).

Następną kwestią jest niedookreślenie sposobu informowania o obniżeniu ceny towaru:

• Ustawa nie precyzuje kwestii technicznych dotyczących uwidaczniania najniższej ceny z ostatnich 30 dni wraz z ceną uwidacznianą w miejscu sprzedaży detalicznej w bezpośredniej bliskości towaru (tzw. „cenówki”) – nie wskazuje, jak ma wyglądać ta informacja. Trzeba zaznaczyć, że przeładowanie etykiety cenowej informacjami prowadzi do zmniejszenia jej czytelności.
• Ustawa nie precyzuje, w jaki sposób mają być uwidaczniane ceny i ceny obniżone na stronach internetowych (w tym na stronach sklepów internetowych), w reklamach kontekstowych itp. aplikacjach mobilnych i na innych nośnikach informatycznych.

Ponadto – zdaniem PIH – trudności powodują kryteria czasowe:

• Ustawa wprowadza kryterium czasowe, które powoduje trudności w jego zastosowaniu. Mimo że samo sformułowanie odwołujące się do najniższej ceny w okresie „30 dni przed wprowadzeniem obniżki” jest jasne, ustawa nie przewiduje dodatkowego czasu potrzebnego na techniczne przygotowanie do uwidocznienia cen czy też przygotowania reklam, gazetek itp.
• Ustawa ma zbyt krótki vacatio legis projektowanych zmian przepisów, tj. 14 dni od dnia ogłoszenia. Nie uwzględnia w ogóle czasu niezbędnego przedsiębiorcom na przygotowanie się do wdrożenia stosowania nowych przepisów i przeprowadzenia koniecznych zmian w ich funkcjonowaniu, związanego zarówno z ingerencją w systemy informatyczne, opracowaniem i wdrożeniem zmian organizacyjnych, a w niektórych przypadkach również zmian polityki prowadzenia obniżek cen. To kwestia tym bardziej znacząca, że obecnie w jednym czasie wprowadzanych jest szereg innych przepisów regulujących funkcjonowanie branży handlu detalicznego, do których przedsiębiorcy również muszą dostosować działanie swoich sklepów.

Gabriela Halla-Popławska, adwokat z IdoSell (firma oferująca profesjonalne rozwiązania/systemy dla e-sklepów), tłumaczy, że implementacja dyrektywy Omnibus w Polsce jest rozproszona po kilku ustawach, które uzupełniają się, a także odwołują się do siebie m.in. w zakresie przyjętych definicji. Rządowy projekt wdrażający Omnibusa to akt prawny o zmianie m.in. ustawy o prawach konsumenta,  o ochronie konkurencji i konsumentów, o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz o informowaniu o cenach towarów i usług. Projekt ww. ustawy (druk nr 2476) wpłynął do Sejmu 12 lipca 2022 r.