W Pradze odbyło się nieformalne spotkanie ministrów rolnictwa UE zorganizowane przez prezydencję czeską. Tematem było zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego – rola rolnictwa i przemysłu spożywczego Unii Europejskiej w zrównoważonej światowej produkcji żywności
Ministrowie dyskutowali o obecnych i przyszłych wyzwaniach w zakresie koordynacji działań w UE i na świecie dla globalnego bezpieczeństwa żywnościowego.Rozmawiali też o wkładzie nowych technologii i technik hodowlanych w osiąganie bardziej zrównoważonych systemów żywnościowych.
Ze strony polskiej w spotkaniu uczestniczył wicepremier, minister rolnictwa i rozwoju wsi Henryk Kowalczyk. Podkreślił, że problemy ze skutecznością działań na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego wynikają ze skali wyzwań i dynamiki ostatnich wydarzeń na rynkach rolnych. Dodał, że skuteczność działań wymaga bardziej spójnego stanowiska państw członkowskich Unii w takich kluczowych kwestiach jak energetyka, środowisko, czy klimat przy poszanowaniu potencjału każdego z państw członkowskich.
Zdaniem szefa resortu rolnictwa lepszą identyfikację słabych punktów łańcucha dostaw i bardziej skuteczne działania zapewniłby dostęp do bieżących danych, np. o stanie zapasów, przepływie towarów i stawkach transakcyjnych, w połączeniu z systemem szybkiego informowania o zagrożeniach.
Wyzwania i potrzeby żywnościowe
– Cele publiczne stawiane w zakresie ochrony środowiska i klimatu nie powinny ograniczać działalności rolniczej, zaspokajającej coraz większe potrzeby żywnościowe rosnącej populacji na świecie. Cele klimatyczne i środowiskowe powinny być ambitne, ale nie mogą zagrażać traktatowym, czyli zasadniczym celom określonym dla Wspólnej Polityki Rolnej – mówił Kowalczyk.
Kowalczyk zwrócił uwagę, że obecna sytuacja wywołana wojną w Ukrainie i jej konsekwencje jasno pokazują, że konieczne są tak kompromisy między różnymi celami długoterminowymi, jak i doraźne rozwiązania krótkoterminowe, by utrzymać odpowiedni poziom podaży żywności.
– Wspólna Polityka Rolna, oparta na solidnym unijnym budżecie, powinna także w przyszłości pozostać głównym instrumentem finansowania dostosowań unijnego sektora rolnego do nowych wyzwań i realizacji unijnych celów w obszarze bezpieczeństwa żywnościowego – powiedział Henryk Kowalczyk.
Polski minister rolnictwa i rozwoju wsi zaznaczył, że w krótkiej perspektywie wyzwaniem są zaburzenia w dostawach nośników energii i duży wzrost ich cen. Szczególnie niepokojące jest wstrzymanie produkcji nawozów azotowych przez wiele europejskich firm i ryzyko przerwania dostaw produktów niezbędnych dla przemysłu rolno-spożywczego.
Zdaniem Kowalczyka nie należy zapominać o konieczności rozbudowy infrastruktury umożliwiającej eksport ukraińskich produktów rolno-spożywczych do krajów trzecich. – Pilnym zadaniem jest również likwidacja „wąskich gardeł” w systemach transportowych. Polska, jako państwo tranzytowe, ma duże możliwości, ale i potrzeby w tym zakresie – podkreślił.
Nowoczesne technologie
Kowalczyk stwierdził, że transformacja systemów żywnościowych w obliczu zmian klimatycznych i rosnącej populacji stanowi ogromne wyzwanie. Wynika to z jednoczesnej realizacji celów w zakresie zwiększania produkcji rolniczej, wzrostu wydajności oraz ograniczania presji na środowisko i klimat.
Kowalczyk wspomniał, że dodatkowa trudność jest spowodowana obecnym kryzysem gospodarczym wywołanym pandemią COVID-19 oraz wojną w Ukrainie. Taka sytuacja wymusza stosowanie nowoczesnych rozwiązań, takich jak rolnictwo precyzyjne, systemy wspomagania decyzji i inne narzędzia cyfrowe. Może to być szansą zarówno dla dużych, jak i małych gospodarstw.
Wicepremier Kowalczyk podkreślił, że badania naukowe i innowacje są kluczowe w opracowywaniu nowych technologii i innowacyjnych rozwiązań. Dodał, że realizacja celów określonych w Strategii „Od pola do stołu”, w tym dotyczących ograniczania zużycia chemicznych środków produkcji, będzie wymagała wysiłków ze strony państw członkowskich i zainteresowanych podmiotów.
– Zwiększenie dostępności nowych technologii dla rolnictwa mogłoby stanowić skuteczne narzędzie wsparcia realizacji tych celów – powiedział Henryk Kowalczyk.
