Afera cum-ex, czyli bezprawnego pozyskiwania ulg podatkowych od dywidend w Niemczech objęła już 100 międzynarodowych banków i 1000 podejrzanych. Straty dla państwa niemieckiego wynoszą od 5,76 mld euro do nawet 10 mld euro. Przed komisją parlamentu w Hamburgu stanie kanclerz Niemiec Olaf Scholz
Analitycy twierdzą, że kaliber zarzutów jest taki, iż na dłuższą metę może oznaczać dla niego konieczność rezygnacji z urzędu. Afera cum-ex polegała na szybkim obrocie akcjami w dniu wypłaty dywidendy, tak by rozmyć określenie kto jest ich prawdziwym właścicielem i uzyskać wielokrotny zwrot podatku od zysków kapitałowych, którego tak naprawdę nikt nie zapłacił. Znana w Niemczech jako „duża optymalizacja podatkowa” trwała przez lata, zaś luka w prawie, która ją umożliwiała, została zamknięta dopiero w 2017 r. Rok temu Federalny Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że transakcje cum-ex są przestępczym uchylaniem się od płacenia podatków. Przeciwko bankom i ich byłym pracownikom toczą się liczne postępowania karne, które objęły już 100 międzynarodowych instytucji finansowych i 1000 podejrzanych zarówno spośród managementu, jak inwestorów czy nawet lokalnych polityków.
30 marca prokuratorzy śledczy otrzymali nakaz przeszukania skrzynki pocztowej – oficjalnej skrzynki pocztowej Scholza w czasie pełnienia przez niego funkcji burmistrza Hamburga (pełnił tą funkcję do marca 2018 r.). Chodziło o to, czy i jak mógł on wpłynąć na podjętą w listopadzie 2016 r. decyzję o odstąpieniu od żądania zwrotu podatku w wysokości 47 mln euro wobec banku Warburg. Bank ten był jednym z ważnych podmiotów zaangażowanych w aferę cum-ex.
W zeszłym roku jeden z jego byłych dyrektorów Detlef M. został skazany na kilkuletnie więzienie za stworzenie dwóch funduszy inwestycyjnych, które ułatwiały transakcje cum-ex. Tymczasem Scholz za czasów swojego burmistrzowania w Hamburgu często widywał się z ówczesnym szefem banku, Christianem Oleariusem. Co gorsza, jego dobrym znajomym był także wieloletni poseł SPD Johannes Kahrs, z ramienia tej partii w komisji finansów w Bundestagu – jak się okazało jeden z głównych podejrzanych w aferze cum-ex. Kahrsowi i innym zarzuca się poplecznictwo i pomoc w oszustwach podatkowych, prowadził on też lobbying na rzecz banku Warburg w sprawie, w której podejrzenie pada także na kanclerza. W czasie przeszukania domu Karhsa w jego sejfie znaleziono 200 tys. euro, których pochodzenia nie chciał lub nie mógł wytłumaczyć śledczym.
Marcowe przeszukiwanie skrzynki mailowej i całego konta Olafa Scholza zaowocowało właśnie postawieniem go przez komisją śledczą parlamentu w Hamburgu. Co prawda Scholz odrzucił sugestie interwencji politycznej w imieniu banku, ale w „całej sprawie jest wiele niejasności” – jak przyznają nawet jego partyjni koledzy z SPD. „Podejrzenie o wpływy polityczne musi zostać wyjaśnione. Scholz musi wyłożyć wszystkie fakty na stół” – powiedział agencji Reuters Goetz Wiese, polityk chadecji, który będzie grillował Scholza w Hamburgu. „Przepracowanie tego ogromnego oszustwa podatkowego zajmie Niemcom jeszcze wiele lat” – powiedział Milan Pein, członek tej samej hamburskiej komisji parlamentu.
